KONGRE SEZON (5) ÇARŞAF LİSTE
Muhittin Erden
erden.m@gmail.com

KONGRE SEZON (5) ÇARŞAF LİSTE

Sosyal demokrasi, sol düşünce açısından bir geri çekiliş midir? Kapitalist sistem içerisinde sosyal haklar için mücadele etmek, devrimci hedeflerden vazgeçmek anlamına mı gelir?

14 Eylül 2026 Pazartesi 23:35 makaleler

Bu yazıyı yazdığım zaman itibarıyla Yeni Parti, mahalle delege seçimlerini tamamlamıştı.

Yeni Parti tüzüğünün 42. maddesinde, “İl ve ilçe kongre seçimlerinde kural, çarşaf listedir. Çarşaf liste, tüm adayların yer aldığı tek ve ortak listedir.” deniliyor.

Tüzükte, kurultay seçimlerinin de çarşaf liste ile yapılacağı belirtiliyor. Ancak 1/10 oranında yazılı önerge verilmesi ve çoğunluğun kabulü ile blok listeye geçilebiliyor.

CHP tüzüğünde ise yine 42. maddede, “İl ve ilçe kongre seçimlerinde kural, çarşaf listedir. Çarşaf liste, tüm adayların yer aldığı tek ve ortak listedir.” şeklinde tanımlanıyor. Kurultay seçimlerinde de kural aynı.

Buraya kadar aslında yok birbirimizden farkımız.

Yeni Parti, “Önce üyelere soralım.” açıklamasını yaptı.

Peki yönetimlerin ve üst kurul delegelerinin belirlenmesinde de üye görüşüne başvurulacak mıdır?

***

Esas konumuz, kongrelerde çarşaf listenin ne kadar uygulandığı.

Mahalle delege seçimlerinde çarşaf liste kuralı uygulanmıyor. Tüzüklerde bu konuda açık bir hüküm yok. Fakat “Kongreler yönetmeliğine göre belirlenir.” ifadesi, çarşaf liste ile yapılması gerektiği sonucunu ortaya çıkarıyor.

Buna rağmen, kolay olması ve delege ağalarının işine gelmesi nedeniyle blok liste uygulanıyor.

Çarşaf liste uygulansa da sonuç değişmiyor. Çarşaf liste için anahtar listeler hazırlanıyor ve üyenin eline tutuşturuluyor.

Bizim önerimiz, tüm mahallelerden kurultaya kadar bütün seçimlerde tartışmasız şekilde çarşaf liste kullanılmasıdır.

Fakat anahtar liste hazırlanmasına engel olunmalıdır.

Din, mezhep, hemşerilik, akrabalık, arkadaşlık ve ticaret ilişkileri; blok liste gibi anahtar listelerin oluşmasına sebep oluyor.

Bu durum, çarşaf listeden çıkacak eşit temsil olanağını ortadan kaldırıyor. Anahtar listeye giremeyen partililer ise partiden uzaklaşıyor.

***

Tüm kongrelerde çarşaf listeler, adayların sayısına göre en az beşe bölünmelidir.

Kısaca, 10 adayın olduğu yerde çarşaf listede iki kişi işaretlenebilmelidir.

Bu durum, bireysel adaylıklara şans verecek ve grupların daha eşit şekilde temsil edilmesini sağlayacaktır.

Başka bir seçenek ise çarşaf listelerin çalışma alanına göre işaretlenmesidir.

Bu alanlar ekonomi, siyaset, sağlık, teknik, eğitim ve hukuk şeklinde ayrılabilir.

Kongrelerin yönetim ve delege adayları, bu uzmanlık alanlarına göre başvuru yapabilirler.

Seçim anında, listelerde bu uzmanlık alanlarının her birinden tek işaretleme yapılarak oy kullanılabilir.

Toplamda en fazla oy alanlar bu şekilde sıralanır.

Yönetimler ve delegasyon içinde uzmanlık çeşitlendirmesi sağlanmış olur.

***

Bunlar yıllardır siyasetçiler tarafından dile getiriliyor.

Fakat partiler içindeki oligarşik yapılar buna izin vermiyor.

Kendisinin seçilmesini garanti altına almak için bloklar halinde kongre seçmenleri oluşturuluyor.

Bu durum, kongrelerin sığ, hareketsiz, heyecansız ve antidemokratik bir şekilde geçmesine sebep oluyor.

Yeni Parti'de süreç başladı.

CHP bu süreci kasım ayında başlatacak.

Esas olan çarşaf listedir.

Bu düzeltmeler, tüzük değişikliğine gerek olmadan genelgelerle de uygulanabilir.

Biz anlatmaya devam edeceğiz.

Birileri anlamamaya devam edecek.

Zaten fazla okuyanımız da yok, dinleyenimiz de.


Diğer köşe yazıları

SOSYAL DEMOKRASİ, SOSYALİZME İHANET Mİ?

Sosyal demokrasi, sol düşünce açısından bir geri çekiliş midir? Kapitalist sistem içerisinde sosyal haklar için mücadele etmek, devrimci hedeflerden vazgeçmek anlamına mı gelir?

12 Kasım 2026 Perşembe 18:15 makaleler

BİR KARPUZ İKİ KOLTUĞA NASIL OTURUR?

Siyasette koltuk sevdası mı, hizmet sevdası mı? Siyasette en tehlikeli şeylerden biri koltuk savaşıdır. Oysa siyaset; makam ve mevki uğruna verilen bir mücadele değil, fikirlerin, ideolojilerin, liyakatin ve hizmet anlayışlarının yarıştığı bir alan olmalıdır.

26 Ekim 2026 Pazartesi 14:46 makaleler

ÜYELERLE SEÇİM

Partiler, ilçe başkanlarını seçerken mahallelerde aldıkları oy oranlarına göre delege sayılarını belirlerler. Yani partinin mahallede aldığı oy oranına göre belirlenen delegeler, ilçe başkanlığı seçiminde söz sahibi olur.

18 Ekim 2026 Pazar 15:13 makaleler

CHP DÜŞMANLIĞININ SONUÇLARI

CHP düşmanlığının tarihsel gelişimini anlattık. CHP, var olmanın dayanılmaz ağırlığını yaşamaya devam ediyor. Nedenler, gerekçeler ve düşmanlaşmayla ilgili diğer notları bu yazıda toplamaya çalıştım. Fakat bitmez. Düşmanlık bitmez. Yazmak bitmez.

12 Ekim 2026 Pazartesi 22:00 makaleler

CHP DÜŞMANLIĞININ TARİHİ '8' DEĞİŞİMCİLER

CHP, Özgür Özel başkanlığında 2024 yerel seçimlerine girdi. CHP seçimlerde %37,77 oy oranı ve 17.391.548 oy olarak birinci parti çıktı. Büyükşehirlerin tamamına yakını kazanılmıştı. Fakat önemli bir ayrıntıdan bahsedeceğim.

08 Ekim 2026 Perşembe 20:25 makaleler