CHP DÜŞMANLIĞININ TARİHİ (1)
Muhittin Erden
erden.m@gmail.com

CHP DÜŞMANLIĞININ TARİHİ (1)

Sosyal demokrasi, sol düşünce açısından bir geri çekiliş midir? Kapitalist sistem içerisinde sosyal haklar için mücadele etmek, devrimci hedeflerden vazgeçmek anlamına mı gelir?

15 Eylül 2026 Salı 15:40 makaleler

CHP, kuruluş tarihinden bu yana nasıl bu duruma geldi? Cumhuriyet tarihi boyunca adım adım nasıl bir karşıtlık oluştu? Bu karşıtlık nasıl düşmanlığa ve nefrete dönüştü?

Bu bir ideoloji karşıtlığı değil, zihniyet yapılanmasıydı. O yapılanma güçlendikçe CHP eritildi. CHP iktidarının yaptıkları birer birer yıkıldı. CHP yöneticileri hedef alındı. Bu süreç devam ediyor.

CHP, kurumsal kimliği ile hâlâ Cumhuriyetin sigortası olarak ayakta kalmayı başarıyor.

BİR ÜLKENİN VE BİR PARTİNİN İNŞASININ ZORLUKLARI

Mustafa Kemal Atatürk, partinin kurulacağına dair ilk resmî açıklamasını 6 Aralık 1922 tarihinde yaptı. Kurtuluş Savaşı'nın askerî safhası bittikten sonra, ülkenin modernleşmesi ve yeni kurulacak devletin siyasi bir zemine oturtulması için bir siyasi partinin varlığı gerekliydi.

İzmir'in kurtuluşunun birinci yıl dönümü olan 9 Eylül 1923 tarihinde parti tüzüğü kabul edildi ve Halk Fırkası resmen kuruldu. Atatürk, 11 Eylül'de partinin ilk genel başkanı seçildi.

TBMM o zamanlar mesleki ve sosyolojik olarak yine de Osmanlı'yı izleyen bir profile sahipti. Vali, kaymakam, hâkim ve yüksek rütbeli subaylar meclisin çoğunluğunu oluşturuyordu. Anadolu'nun güçlü ailelerine mensup ticaret erbabı ve toprak sahipleri muhafazakâr bir damarı temsil ediyordu. Ulema temsilcileri, müftüler, müderrisler ve tarikat şeyhleri de meclisteydi.

Bu meclis, ülkenin çok kritik bir güvenlik ve reform sürecinden geçtiği bir dönemde kutuplaşıyor, zayıf kalıyor ve radikal adımlara karşı direnç gösteriyordu. Kuruluş sürecinde, binbir zorlukla ülkeyi yeniden inşa etme çabası sürerken vergiler de çok yüksekti.

Maalesef feodal yapının temsilcisi milletvekillerinin mevkilerini ranta çevirmeye çalışması ve vurdumduymaz tavırları, halkın içinde muhalif sesleri yükseltmişti.

CHP içeriden hançerleniyordu. CHP karşıtlığı hızla artıyordu.

Bu karşıtlığı tarihe yansıtarak devam edeceğiz.

Devamı bir sonraki yazımızda...


Diğer köşe yazıları

SOSYAL DEMOKRASİ, SOSYALİZME İHANET Mİ?

Sosyal demokrasi, sol düşünce açısından bir geri çekiliş midir? Kapitalist sistem içerisinde sosyal haklar için mücadele etmek, devrimci hedeflerden vazgeçmek anlamına mı gelir?

12 Kasım 2026 Perşembe 18:15 makaleler

BİR KARPUZ İKİ KOLTUĞA NASIL OTURUR?

Siyasette koltuk sevdası mı, hizmet sevdası mı? Siyasette en tehlikeli şeylerden biri koltuk savaşıdır. Oysa siyaset; makam ve mevki uğruna verilen bir mücadele değil, fikirlerin, ideolojilerin, liyakatin ve hizmet anlayışlarının yarıştığı bir alan olmalıdır.

26 Ekim 2026 Pazartesi 14:46 makaleler

ÜYELERLE SEÇİM

Partiler, ilçe başkanlarını seçerken mahallelerde aldıkları oy oranlarına göre delege sayılarını belirlerler. Yani partinin mahallede aldığı oy oranına göre belirlenen delegeler, ilçe başkanlığı seçiminde söz sahibi olur.

18 Ekim 2026 Pazar 15:13 makaleler

CHP DÜŞMANLIĞININ SONUÇLARI

CHP düşmanlığının tarihsel gelişimini anlattık. CHP, var olmanın dayanılmaz ağırlığını yaşamaya devam ediyor. Nedenler, gerekçeler ve düşmanlaşmayla ilgili diğer notları bu yazıda toplamaya çalıştım. Fakat bitmez. Düşmanlık bitmez. Yazmak bitmez.

12 Ekim 2026 Pazartesi 22:00 makaleler

CHP DÜŞMANLIĞININ TARİHİ '8' DEĞİŞİMCİLER

CHP, Özgür Özel başkanlığında 2024 yerel seçimlerine girdi. CHP seçimlerde %37,77 oy oranı ve 17.391.548 oy olarak birinci parti çıktı. Büyükşehirlerin tamamına yakını kazanılmıştı. Fakat önemli bir ayrıntıdan bahsedeceğim.

08 Ekim 2026 Perşembe 20:25 makaleler