1938’de Atamızın ölümünün acısını yaşayan halk, daha sonra 2. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla yokluk ve yoksulluk belasıyla mücadeleye girdi. Zor yıllar 1945’te bitmişti ama yeniden toparlanma sürüyordu. Muhalif sesler yeniden yükselmeye başladı. Ülkede baş gösteren sıkıntıların sebebi CHP olarak gösteriliyordu.

Birleşmiş Milletler Anlaşması’nın imzalanmasıyla bazı demokratikleşme kanunları çıkmaya başladı. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün iradesi ve isteğiyle çok partili sisteme geçildi. Bu arada bazı muhalif isimler partiden ihraç edildi. Bu isimlerin çoğunluğu daha önce SCF’de yer alan kişilerdi. Daha önce SCF Aydın İl Başkanı olan Adnan Menderes liderliğinde Demokrat Parti kuruldu.

CHP kendi çıkardığı seçim yasasının tuzağına düştü. İller bazında blok liste sistemi uygulanıyordu. O ilde hangi parti yüksek oy alırsa bütün milletvekillerine o sahip oluyordu. Ülkede sürekli büyüyen CHP karşıtlığı ve muhalefet dalgasıyla seçimlerden Demokrat Parti zaferle çıktı. “Yeter! Söz Milletin.” sloganı etkili olmuştur. Seçim aritmetiği Demokrat Parti’ye yüzde 55 oyla 416 milletvekili kazandırdı. CHP ise yüzde 40 oyla 69 milletvekili çıkarabildi.

DP’nin iktidara gelmesiyle ilk icraatı ezanın tekrar Arapça okunması oldu. Yabancı sermayeyi teşvik yasaları çıkarıldı. Yabancı şirketlere petrol arama izni verildi. Gelen Marshall Yardımı ile başta tarım olmak üzere birçok alanda yatırım yapıldı. Marshall Yardımı kapsamında tarıma yapılan yatırımlar ve iklim koşullarındaki olumlu hava sebebiyle köylü refah içinde yaşadı. Bu durum DP’nin güçlenmesine ve muhalefetteki CHP’nin zayıflamasına neden oldu. DP’nin hızlı ve radikal adımlar atması CHP’nin bocalamasına yol açtı. Kore’ye asker gönderilmesi kararı Meclis’e getirilmediği gibi CHP’nin görüşü de alınmadı. CHP döneminde demiryollarına yapılan yatırımlar tamamen karayollarına kaydırıldı.

DP’den bir hamle de CHP için geldi. CHP’nin devlet imkânlarından faydalandığı gerekçesiyle bütün varlıklarına el konuldu. CHP’nin muhalefet gücü yok edildi. CHP, devlet kaynaklarının plansız bir şekilde harcandığını, demokratik uygulamaların yok sayıldığını dile getirse de bunu yeteri kadar anlatamadı.

DP’nin popülist politikaları sonucu seçmen gücü daha da büyüdü. 1954 seçimlerinde yüzde 57,5 oy alarak CHP’nin iyice zayıflamasını sağladı. CHP, imkânsızlıklar içinde girdiği seçimde sadece 31 milletvekili çıkarabildi.

1954 seçimlerinden sonra DP baskıyı iyice artırdı. Kendisine oy vermeyen bazı il ve ilçelerin idari yapısı değiştirildi. Yüksek hâkimlerin ve profesörlerin emeklilik yaşı düşürülerek emekliye sevk edildi. Basına, hükümeti eleştiren konularda sansür uygulandı ve ağır cezalar getirildi.

DP’nin bu baskı rejimi sonrasında 1957 seçimlerinde oyu düştü. Fakat seçim sistemi gereği 424 milletvekili çıkararak iktidarını sürdürdü. 1958 yılında artan CHP muhalefetine karşı Vatan Cephesi’ni kurdu. Kendilerini destekleyen herkes bu cepheye çağrıldı. Bu hamle, ülkenin ikiye bölünmesi gibi tehlikeli bir mesajdı. Kahvede, sokakta, mahallede herkes ikiye bölünmüştü.

DP baskılarını artırdı. İsmet İnönü, “Büyük Taarruz” sloganıyla çıktığı yurt gezilerinde çeşitli yerlerde saldırıya uğradı. DP, muhalif seslerin yükselmesiyle Tahkikat Encümeni’ni kurarak sert önlemler aldı. Bu kurul mahkeme kararı verebiliyor, siyasi yasak getirebiliyor ve gazeteleri kapatabiliyordu.

Üniversite öğrencileri sokağa dökülmüş, protesto eylemleri yapılıyordu. Olayları bastırmak için sıkıyönetim ilan edildi. Bu durum olayları engelleyemedi. Sonunda genç subaylar, 27 Mayıs 1960 sabahı yönetime el koydular. DP yöneticilerinin bir kısmı yargılanarak idam edildi.

Bu durum yerini intikam duygusuna bırakacaktı. Her şeyin sorumlusu gösterilen CHP ile bu günler yaşanmıştı. Gelecekte yeniden filizlenen liberal demokrat, muhafazakâr yapı, CHP düşmanlığının fitilini ateşleyecekti.