İnsan yaşamını kolaylaştırmak amacıyla ortaya çıkan sanayileşme, beraberinde yeni bir psikolojik yük getirdi. Üretim arttı, beklentiler yükseldi ve hız arttıkça durmak imkansızlaştı. İçinde bulunduğumuz düzen, insan olduğumuzu, yorulabileceğimizi ve durmaya ihtiyaç duyabileceğimizi unutturmaya yemin etmiş durumda.

Yoğun çalışma temposu içerisinde olan insanlar yalnızca fiziksel olarak değil, zihinsel ve duygusal olarak da tükenmeye başlıyor. Kronik stres, tükenmişlik sendromu ve yabancılaşma kavramlarını her geçen gün daha sık duyuyoruz. Çünkü insan zihni, kesintisiz uyarana, sürekli performans baskısına ve hiç bitmeyen sorumluluklara karşı sınırlı bir dayanıklılığa sahip. Üstelik sanayileşmenin insan üzerindeki etkileri yalnızca duygusal ve zihinsel yüklerle sınırlı değil. Ağır sanayi faaliyetlerinin beraberinde getirdiği hava kirliliği, fabrikalardan yayılan duman, temiz su kaynaklarının kirlenmesi ve çevresel tahribat, fiziksel sağlığı doğrudan tehdit ederken ruh sağlığını da dolaylı olarak etkiliyor. Psikoloji, bedenin ve zihnin birbirinden bağımsız ele alınamayacağını uzun zamandır ortaya koyuyor. Sürekli kirli hava solumak, sağlığa yönelik tehditlerle yaşamak, yaşanılan çevrenin giderek betonlaşmasına ve doğadan uzaklaşmasına tanıklık etmek, insanların geleceğe dair umutsuzluk duygularını artırabiliyor. Bunu anlamak için uzağa gitmeye gerek yok, örneğin Aliağa’ya bakmak yeterli. Bir zamanlar balıkçılık ve tarımla anılan bu yer, uzun zamandır sanayinin en yoğun hissedildiği merkezlerden biri. İnsanın nefes alışından, iç dünyasında taşıdığı yüke kadar pek çok şey farklılaştı. Modernleşme adı altında kaybettiklerimiz çok fazla. Temiz hava, temiz su, sessizlik…

Yüzyıllar önce bile insanın yalnızca bedenden ibaret olmadığı çok iyi biliyordu. Bunun en önemli örneklerinden biri, Aliağa’ya yakın konumda bulunan Bergama’daki Pergamon Asklepion’dur. Antikçağın ilk psikiyatri hastanelerinden biri olarak kabul edilen Asklepion’da insanlar yalnızca fiziksel rahatsızlıklarıyla değil, duyguları ve iç dünyaları ile birlikte ele alınıyordu. Şifalı su kaynaklarının bulunduğu düşünülen bir konumda bulunan Asklepion’da müzik, tiyatro, su ve kuş sesleri yalnızca huzur veren unsurlar değil, bizzat şifanın kendisi olarak görülüyordu. İyileşmek, yalnızca bedensel belirtilerin ortadan kalkması demek değildi. Duygusal dengenin yeniden kurulması da iyileşmenin bir parçasıydı. Benzer şekilde, 1200’lü yıllarda Gevher Nesibe Darüşşifası’nda da kuş sesleri, su sesi ve müzik, ruhsal rahatsızlıkların tedavisinde destekleyici unsurlar olarak kullanılıyordu. Farklı medeniyetler ve farklı çağlar, aynı gerçeğe işaret ediyor gibiydi… Ancak günümüzde, insanın ruhsal ve duygusal ihtiyaçlarının ikinci plana itildiğini, hızın ve üretimin insanın bedensel ve ruhsal sağlığının önüne geçtiğini görüyoruz.

Belki de, yüzyıllar öncesinden bilinen gerçekleri yeniden hatırlamamız gerekiyordur. İnsan bir makine değildir. Yorulur, hisseder, etkilenir, zaman zaman durup nefes almaya ve sağlıklı bir ortamda yaşamaya ihtiyaç duyar.